Działania edukacyjne w zakresie FASD. Nowe szkolenia i podręcznik

O projekcie

Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD) obejmuje trwałe zaburzenia rozwoju powstające w wyniku prenatalnej ekspozycji na alkohol. Mogą one wpływać m.in. na funkcjonowanie poznawcze dziecka, jego pamięć, koncentrację, zdolność uczenia się, planowania, regulowania emocji i budowania relacji społecznych.

Wczesne rozpoznanie trudności oraz odpowiednio dobrane wsparcie mają istotne znaczenie dla dalszego rozwoju dziecka i mogą ograniczać zdrowotne, edukacyjne oraz społeczne konsekwencje FASD.

Celem projektu jest zwiększenie wiedzy i praktycznych kompetencji osób, które na różnych etapach życia mają kontakt z dzieckiem: pracowników ochrony zdrowia, przedstawicieli systemu oświaty i poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz rodziców i opiekunów.

Projekt ma także wspierać rozwój współpracy pomiędzy ochroną zdrowia, oświatą
i rodziną oraz upowszechniać aktualne rekomendacje dotyczące profilaktyki, diagnostyki i postępowania z dziećmi z FASD.

 

Dla kogo?

Działania skierowane są do mieszkańców Gminy Miejskiej Kraków,
w szczególności do:

• psychologów i pedagogów szkolnych,
• nauczycieli wspomagających,
• psychologów i pedagogów pracujących w poradniach psychologiczno-pedagogicznych,
• rodziców adopcyjnych i rodzin zastępczych wychowujących dzieci z FASD,
• lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej,
• pielęgniarek i położnych.

Pośrednimi beneficjentami projektu są dzieci z FASD oraz dzieci z grup ryzyka, które dzięki większej wiedzy osób sprawujących nad nimi opiekę mogą uzyskać wcześniejsze rozpoznanie problemu i szybciej trafić do odpowiedniej diagnostyki oraz terapii.

 

Szkolenie dla pracowników oświaty i poradni psychologiczno-pedagogicznych

W ramach projektu zostaną przeprowadzone 2 edycje szkolenia, planowane 2 października i  6 listopada 2026 roku.

Program obejmie część wykładową oraz praktyczne warsztaty prowadzone oddzielnie dla:

• psychologów i pedagogów szkolnych oraz nauczycieli wspomagających,
• psychologów i pedagogów zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
  
  

Uczestnicy poznają m.in.:

• konsekwencje prenatalnej ekspozycji na alkohol dla zdrowia i rozwoju dziecka,
• specyfikę funkcjonowania mózgu dziecka z FASD,
• poznawcze, emocjonalne i behawioralne następstwa zaburzeń neurorozwojowych,
• charakterystyczne trudności występujące w przedszkolu i szkole,
• sposoby dostosowywania wymagań, komunikatów i środowiska edukacyjnego,
• metody rozpoznawania przyczyn zachowań trudnych,
• zasady diagnozy i planowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Szczególny nacisk zostanie położony na rozumienie różnicy pomiędzy sytuacją, w której dziecko nie chce wykonać określonego zadania, a sytuacją, w której z powodu ograniczeń neurorozwojowych po prostu nie może sprostać stawianym mu wymaganiom.

Szkolenia odbędą się w Klastrze Innowacji Społeczno-Gospodarczych przy ul. Zabłocie 22 w Krakowie.

 

Link do zapisów:  https://www.interankiety.pl/f/0DEXOYg7

 

 Formularz będzie dostępny: 

• na szkolenie w dniu 2 października 2026 r. – od 10 września do 21 września 2026 r.,
•  na szkolenie w dniu 6 listopada 2026 r. – od 10 września do 19 października 2026 r.,
• Weryfikacja zgłoszeń nastąpi do 3 dni po zamknięciu formularza.

 Plik  z regulaminem szkolenia  znajduje się na dole artykułu.

 

Szkolenie dla rodziców i rodzin zastępczych

Projekt obejmuje również szkolenie dla 30 rodziców adopcyjnych i przedstawicieli niezawodowych rodzin zastępczych wychowujących dzieci z FASD.

Program będzie łączył wiedzę specjalistyczną z praktycznymi metodami możliwymi do wykorzystania w codziennym życiu.

 

Omówione zostaną m.in.:

• potrzeby zdrowotne i rozwojowe dzieci z FASD,
• wpływ FASD na myślenie, emocje i zachowanie,
• sposoby dostosowywania komunikacji i wymagań do możliwości dziecka,
• wspieranie rozwoju poprzez zabawę,
• budowanie relacji i poczucia bezpieczeństwa,
• pozytywna dyscyplina,
• wzmacnianie samodzielności i poczucia własnej wartości dziecka.

Część warsztatowa zostanie przeprowadzona oddzielnie dla opiekunów dzieci młodszych i starszych, tak aby omawiane strategie odpowiadały rzeczywistym problemom pojawiającym się na różnych etapach rozwoju.

 

FASD w podstawowej opiece zdrowotnej

Trzecim filarem projektu są działania skierowane do personelu podstawowej opieki zdrowotnej.

W ramach zadania powstanie praktyczny podręcznik poświęcony FASD, opracowany przez interdyscyplinarny zespół ekspertów posiadających doświadczenie kliniczne
i naukowe w zakresie pediatrii, FASD, psychiatrii dzieci i młodzieży, psychologii oraz zdrowia publicznego.

Publikacja ma pomagać lekarzom POZ m.in. w:

• identyfikacji czynników ryzyka,
• rozpoznawaniu objawów mogących wskazywać na FASD,
• prowadzeniu wstępnej diagnostyki,
• diagnostyce różnicowej,
• rozmowie z rodziną,
• podejmowaniu decyzji dotyczących dalszego postępowania,
• kierowaniu dziecka do specjalistycznych ośrodków diagnostycznych
  i terapeutycznych.

Podręcznik zostanie wydany również w dostępnej cyfrowo wersji elektronicznej.

 

Bezpłatne webinary dla personelu POZ

Uzupełnieniem publikacji będą 3 bezpłatne, 60-minutowe webinary edukacyjne dla lekarzy POZ, pielęgniarek i położnych pod wspólnym hasłem:

„FASD w podstawowej opiece zdrowotnej – rozpoznawanie objawów na różnych etapach życia dziecka”

Ich celem będzie zwiększenie kompetencji personelu medycznego w zakresie wczesnej identyfikacji objawów FASD oraz kierowania dzieci do dalszej diagnostyki specjalistycznej.

Rekrutacja na webinary będzie prowadzona w formule otwartej, a zgłoszenia będą przyjmowane elektronicznie.

 

Doświadczenie Szpitala św. Ludwika w zakresie FASD

Nadzór merytoryczny nad realizacją projektu sprawuje zespół Centrum Kompleksowej Diagnostyki i Terapii FASD przy Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika w Krakowie.

Centrum działa od 2013 roku. Zespół Szpitala posiada wieloletnie doświadczenie w diagnostyce, terapii, prowadzeniu badań oraz organizacji działań edukacyjnych dotyczących FASD.

Od 2021 roku Szpital realizuje również program „Systemowe wsparcie dla dzieci z FASD i ich rodzin”, obejmujący specjalistyczną diagnostykę i kompleksowe świadczenia terapeutyczne.

Każdego roku w Szpitalu diagnozowanych jest kilkadziesiąt dzieci z Krakowa, a w ramach specjalistycznej pomocy realizowanych jest około 1200 godzin terapii rocznie.

 

Doświadczenie kliniczne zespołu stanowi podstawę programu szkoleń i materiałów przygotowywanych w ramach projektu.